Bijvoeding

Bijvoeding, wanneer heb je die nodig?

Een lichaam in gezonde staat kan ziekte of trauma het snelste overwinnen.

Bij trauma denken we aan wonden zoals doorligwonden, schaafwonden, brandwonden,…

Wanneer het lichaam door zijn reserves zit (ondervoeding), is extra voeding nodig. Dit kan door grotere porties als maaltijd te nemen of door meerdere keren per dag te eten. Wanneer het niet lukt om zo aan te sterken, wordt er aan bijvoeding gedacht. Het belangrijkste blijft gewoon blijven eten! Bijvoeding moet gezien worden als iets extra en niet ter vervanging van gewone voeding, tenzij niet anders kan.

Bijvoeding of aanvullende voeding zijn extra vitaminen en voedingsstoffen die tijdelijk of over langere periode kunnen nodig zijn om het lichaam ideaal te ondersteunen. Ondersteuning bestaat onder vorm van bv. Fortimel compact protein voor volwassenen en Infatrini en Nutrini voor kinderen.

Er bestaat ook Resource en Fresubin als bijvoeding. Dit kan nodig zijn bij:

  • Ondervoeding , volwassenen kunnen dit aanvullen met Fortimel Compact Fibre
  • Kanker: hier kan ook FortiCare
  • Doorligwonden (decubitus): meer specifieker zijn Cubitan en Cubison, maar die moeten onder toezicht van de arts genomen worden.
  • Trauma, infectie, brandwonden
  • Chirurgie (kans op complicaties verkleinen)
  • Vermageren door verminderde eetlust als gevolg van pijn of bepaalde medicatie

Afwisselen kan met Fortimel Energy, Fortimel Juicy, Fortimel Yog, Fortimel crème. Fresubin heeft nu ook hartige smaken in soepvorm.

Bij sommige aandoening bestaat specifieke bijvoeding al naargelang de specifieke noden van de patiënt. Per ziektebeeld proberen we een overzichtje te geven:

  • Ziekte van Alzheimer: Souvenaid
  • COPD: Respifor of Fortimel compact protein
  • Diabetes: Diasip, wel in overleg met uw arts!
  • Dysphagie: Nutilis, Recourse ThickenUp, in overleg met arts of diëtist
  • Epilepsie: KetoCal en Liquigen, beiden onder toezicht van arts gebruiken
  • Nierproblemen: Renilon, Vitaflo, in samenspraak met uw arts of diëtist

Meer informatie over de ziektebeelden vindt u hier.

Wat doet bijvoeding nu eigenlijk:

  • Eiwitten: zorgen voor opbouw en behoud van spieren en huidweefsel en zorgen voor afweer tegen infecties.
  • Energie: zorgt voor genezing van wonden en onder controle houden van aandoeningen. Hier is EXTRA energie voor nodig.
  • Vitamines en mineralen: zijn nodig voor het functioneren van het lichaam en voor de opbouw van weefsels.
  • Vocht: is van belang bij de genezing van wonden. Een uitgedroogde huid verliest zijn elasticiteit, heeft een verminderde doorbloeding en wordt hierdoor kwetsbaar en gevoelig. Dit kan leiden tot verslechtering van de wonden. De bijvoeding alleen is niet voldoende, er wordt aangeraden om 1,5l water bij te drinken.

Start bijvoeding echter niet zomaar zelf op. Vraag hierbij raad aan je arts, diëtist, verpleegkundige,…

Wat kan je doen vóór je met bijvoeding van start gaat?

Zorg voor een voeding die rijk is aan eiwitten en energie. Varieer voldoende in voeding . Eet vooral waar je trek in hebt en eet rustig met voldoende lang kauwen op uw voedsel. Je kan ook gebruik maken van reeds bereide maaltijden van slager of traiteur. Maak van een maaltijd een gezellig en sociaal moment: eet aan tafel en liefst in gezelschap. Neem liever verschillende kleine porties in plaats van een overvol bord en eet je maaltijden in 6 tot 7 keer per dag.

Om je eetlust te bevorderen kan je een half uurtje voor de maaltijd een tas bouillon, een sherry, een borrel of klein glaasje wijn drinken. Vraag wel aan je arts of je nog alcohol mag drinken. Ook appels, augurkjes, ajuintjes, tomaatjes kunnen door hun zure smaak de eetlust opwekken.

Drink daarbij voldoende water: 1 tot 1,5l water. Heeft u moeite met drinken? Gebruik een rietje en snij dit zo kort mogelijk af.

Zorg voor een regelmatige stoelgang door voldoende vezels en vocht in te nemen, te kiezen voor voldoende fruit en groenten en door meteen naar het toilet te gaan bij het voelen van drang naar stoelgang.

Neem genoeg rust, anders vermindert je eetlust. Probeer wel dagelijks 30 minuten te bewegen, maar vermijd onnodige inspanningen zoals boodschappen doen en koken.

Probeer in elke maaltijd een eiwitbron toe te voegen.

Eiwitrijke voedingsmiddelen zijn:

  • Melk, yoghurt, pudding,…
  • Kaas (harde kaas, platte kaas, smeerkaas, …)
  • Vlees, vis, ei, gevogelte en vleesvervangers (tofu,…)
  • Peulvruchten (bonen, linzen,…) en sojaproducten
  • Noten, zaden en pitten (alsook afgeleiden als pindakaas, sesambars, …)

Energieof calorieën worden voornamelijk geleverd door de vetten in de voeding:

  • Volle melk, volle yoghurt zonder toegevoegde suikers, room,…
  • Margarine, boter, olie
  • Vette kaas, worst, noten, salades (bv; vleessalade, tonijnsalade, aardappelsalade, …)
  • Vette vis (=donkere vissoorten) als zalm, haring, sprot, makreel, paling, heilbot

 

Bron: UZ Gent, St-Anna Ziekenhuis, Nutricia, Nestlé, Fresubin
Leave a reply