Osteoporose

Wat is Osteoporose?

De botten van je lichaam worden, normaal gezien, tijdens de eerste 20 tot 30 levensjaren opgebouwd tot een stevige, vaste structuur. Na die opbouwfase worden de botten in stand gehouden door een evenwicht in botaanmaak en botafbraak. Vanaf een leeftijd van 40jaar, neemt de botafbraak toe ten opzichte van de botaanmaak, hierdoor wordt het bot minder stevig en poreuzer. Als de botten te poreus worden, kunnen deze breken, zelfs zonder aanleiding.

Wat zijn de oorzaken en wie moet extra attent zijn?

  • Bij te weinig calcium in de voeding of een vitamine D-tekort
  • Door te veel alcohol drinken en/of roken krijg je sneller osteoporose
  • Door te weinig beweging, immobiliteit versterk je je botten in (veel) mindere mate
  • Ondergewicht of overgewicht hebben een hoger risico op osteoporose.
  • Bij vrouwen ontstaat osteoporose meestal in de menopauze.
  • Bij mannen komt osteoporose meestal voor vanaf 65-70 jaar.
  • Bij bepaalde aandoeningen zoals hyperthyroïdie, diabetes mellitus, reumatoïde artritis, COPD, maag-darm aandoeningen,…
  • Bij regelmatig gebruik of langdurig gebruik van glucocorticoïden zoals Medrol®
  • Bij familiale geschiedenis van osteoporose/breuken

Wat zijn de gevolgen?

De botten worden zwakker waardoor deze makkelijker breken.                        De voornaamste breuken zijn ter hoogte van de polsen, de ribben, de ruggenwervels en de heupen.

De breuken, vooral de ‘verzakkingen’ van de ruggenwervelschijven, zijn heel pijnlijk en beperken enorm je dagelijkse activiteiten. Ook na een breuk van je heup is er slecht 50% kans dat je je dagelijkse bezigheden terug (alleen) kan hervatten.

Wat kan je er aan doen?

Wat je zelf kan doen om osteoporose zo lang mogelijk uit te stellen is gezond leven: voldoende gevarieerd eten en genoeg bewegen.

Zorg voor voldoende vitamine D.

  • Dit haal je zelf uit zonlicht (30min in de zon, met een bescherming lager dan SPF15).
  • Via voeding is dit moeilijker, je haalt dit uit vette vis, eieren, boter, Zwitserse kaas,…

Neem voldoende calcium in:

  • Zuivelproducten met laag vetgehalte zoals melk, yoghurt, harde en half harde kazen
  • Sommige vruchten zoals gedroogde abrikozen, gedroogde vijgen
  • Noten en zaden zoals amandelen en sesamzaad
  • Groene groenten zoals boerenkool en broccoli
  • Visconserven zoals sardines en zalm

Ter preventie van osteoporose  zijn vooral belastende bewegingen goed: wandelen, lopen en spierversterkende oefeningen. Niet-belastende oefeningen zoals fietsen en zwemmen, hebben niet dezelfde impact op het bot maar ze hebben wel een effect op de algemene gezondheid.

Voorkomen is veel beter dan genezen, zeker in geval van breuken. Denk daarom aan valpreventie.

  • Blijf in beweging
  • Zorg voor een veilige woonomgeving: goede verlichting, tapijten weg, voldoende bewegingsruimte
  • Bespreek met de arts mogelijke nevenwerkingen van geneesmiddelen op evenwicht of concentratie en neem geneesmiddelen in zoals voorgeschreven
  • Ga 1x/jaar op controle bij de oogarts
  • Draag gemakkelijk en veilig schoeisel

Laat bij twijfel een botmeting doen, zo weet je in welk stadium je botten zich bevinden. Dit kan naar aanleiding van een bloedonderzoek. Of wanneer je merkt dat je lichaamslengte daalt, je bovenrug krommer wordt of wanneer je meer rugpijn begint te krijgen. Bespreek dit met je huisarts. Deze is de meest aangewezen persoon om osteoporose te behandelen. Er bestaan ook voedingssupplementen en medicatie om osteoporose te onderdrukken:

  • In eerste instantie met een voedingssupplement van calcium en vitamine D (1000mg/880IE): D-Vital®, Steovit®,…
  • Medicamenteus om botafbraak tegen te gaan, dit moet steeds in: bisfosfonaten (bv. Alendronate®, Bonefos®, Bonviva®, Actonel®, Aclasta®, Fosavance®, AlenSteo®,…), raloxifeen (bv. Evista®), hormoonsuppletie (bv. Forsteo®) en antilichamen (Prolia®, Xgeva®).

Let wel dat men de medicatie best combineert met een voedingssupplement van calcium en vitamine D. Neem deze wel ver verwijderd van elkaar voor een optimale werking van je geneesmiddel.

Bron: Imelda Ziekenhuis, UZ Leuven, AZ Klina

Leave a reply